0(312) 442 54 79 – 436 07 71
Yatırım Teşvikleri

Özel teşebbüs işlemlerini teşvik etmek ve kolaylaştırmak için, Gana Yatırım Teşvik Merkezi Yasası, 1994 (Yasa 478), otomatik yatırım ödülleri ve ön onaysız yatırım teşvikleri ve menfaatleri sağlar. Bu teşvikler şunları içerir:

  • Gümrük, Vergilendirme ve Önleyici Hizmet (GVÖH) tarafından verilen gümrük ithalat vergisi muafiyetleri
  • Uluslararası Gelir Hizmeti (UGH) tarafından verilen vergi indirimleri

 

Gümrük İthalat Vergisi Muafiyetleri:

Yasa 478 dahilinde, Gümrük Harmonize Emtia ve Tarife Kodu bölüm 82,84,85 ve 98’de bulunan tesis, teçhizat, ekipman ve bunların parçalar vergisizdir. Bunlar şöyle sınıflandırılır:

  • Araçlar ve uygulamalar,
  • Nükleer reaktörler, kazanlar, teçhizat ve ekipman, bunların aygıtları ile parçaları;
  • Elektrikli makinalar, ekipmanlar ve bunların parçaları, ses kaydediciler ve üreticileri, televizyon görüntü ve ses kaydedicileri ve üreticileri, bunların parça ve aksesuarları;
  •  Yasa 478 dahilindeki girişimcilerce ithal edildiğinde imtiyazlı vergi oranlarında kabul edilebilen mallar.

Vergisiz olmayan özel bir ekipmana gümrük ithalat vergisi ve ilgili masraflardan muafiyet verilmesine yatırımcı tarafından GYTM’ne başvuru yapılmasından sonra karar verilir.

 

Gelir Vergisi İndirimleri

Gelir Vergisi Kararnamesi, 1975 (değiştirilmiş hali ile) dahilinde Vergi indirimi sağlanır. Bu indirimler şunları içerir:

1. Vergisiz Dönem (İşlerin Başlamasından Sonra)

    a) Gayrimenkul: Mesken ve ticari yerleşkelerden inşaatından itibaren 5 yıl içerisinde alınan kira gelirleri. Mesken yerleşkelerinin inşaatı, satışı veya kiralaması ile ilgili olarak işlerin başlamasından sonraki 5 yıl içerisinde şirkete tahakkuk eden gelir.

     b) Tarım Destekleme Bankaları: 10 yıl.

     c) Ziraat ve Ziraat Sanayisi: Kakao çiftçileri ve kakao üreticileri: gelir vergisi muafiyeti; otlakçılık: 10 yıl, ağaç mahsulleri (örneğin kahve, palm yağı, karite yağı, kauçuk ve Hindistan cevizi): 5 yıl.

     d) Hava ve Deniz Taşımacılığı (ülke dışında): Başkan, Parlamentonun onayına tabi olmak üzere her kişiyi ve kişileri Yasanın bazı veya bütün hükümlerinden muaf tutabilir.

     e) Yerli Ham Maddelere Katma Değer: Yerli Ham Maddeleri kullanan üreticiler 3 yıllık bir vergisiz döneme sahip olur.

2. Yatırım İndirimleri

     a) Hızlandırılmış amortisman indirimleri bankacılık, finans, ticaret, sigorta, madencilik ve petrol hariç bütün sektörler için geçerlidir. Hızlandırılmış amortisman indirimi alan sektörler yıllık indirim almazlar. Niteleyici tesis harcaması amortisman oranı 2 yıl için yıllık %50’dir; niteleyici bina harcaması amortisman oranı 5 yıl için yıllık %20’dir
.

     b) Bankacılık, finans, sigorta, madencilik ve petrole uygulanan normal amortisman indirimi, varlığın varlık sahibi tarafından ilk defa kullanulduğu değerlendirme yılında bir kere kullanışır. Niteleyici harcamalar için amortisman indirimleri şöyledir: madencilik %25; tesis %20; bina %10. Ekili tarlalar için amortisman indirimi %10’dur.

     c) Yukarıda (b) maddesinde bahsedilen amortisman indirimi alındıktan sınra bankacılık, finans, ticaret ve sigortacılık için uygulanacak yıllık indirim oranı şöyledir: makine %10; tesis %7.5; mobilya, demirbaş ve aksesuarlar, %7.5;maden binaları (meskenler hariç) %5 ve diğer sektörler için %3; balıkçı tekmeleri, feribotlar, fenerler ve römorkörler, mavnalar, ekskavatörler ve dubalar %5; uçaklar %10; helikopterler %7,5, niteleyici maden ve ağaç harcamalara %15.

     d) İsteğe bağlı oranlardaki belli malzemelere uygulanacak tesis, makine vb. yıllık indirimleri aşağıdaki gibidir:

ÜrünlerYüzde
Amplifikatör (Sinema)7.5
Bisikletler20.0
Tuğla Üretim Makinesi5.0
Motorlu araçlar ve Taşıyıcılar15.0
El Arabası, At Arabası5.0
Nakit Sayaçlar7.5
Sinema Projektörleri10.0
Elektrikli Dinamolar, Motor Parçaları12.5
Motor Kazanlar ve Şaft (Keski ve Baskı)7.5
Motorlar - Dizel10.0
İçten Yanmalı Motorlar (Sabit)10.0
Fikstür (Genel)7.5
Kamyonlar20.0
Makineler (Genel)10.0
Petrol Saklama Tankları (Civatalı)7.5
Petrol Boru Hatları ve Bağlantı Parçaları7.5
Perçinli ve Kaynaklı7.5
Benzn Pompaları (Sabit, Yeraltı veya Seyyar)12.5
Foto-Finiş (Yarış)10.0
Baskı ve Ciltleme Makineleri7.5
Matbaa Harfi12.5
Demiryolu Vagonları10.0
Soğutma Tesisi12.5
Koltuklar (Sinema)7.5
Sabun Üretimi (Doldurma Makineleri)12.5
Sabun Üretimi (Baskı Makineleri)7.5
Sabun Üretimi (Damıtıcılar)12.5
Tekstil Tasarım Silindirleri10.0
Turnikeler (Sinema)10.0
Daktilo ve Hesap Makineleri15.0
Dizel Lokomotifler12.5
Motorlu Minibüsler20.0

Not: Araçlar ve uygulamaları: Yatırım indirimi yoktur ancak indirim değiştirme temelinde yapılır. Bir malzemeden (d)’de bahsedilmiyorsa (a), (b) ve (c)’deki oranlar uygulanır.



3. Bölgesel Teşvikler (Vergi İadesi):


Accra ve Tema haricinde bölgesel sermayede bulunan üretim endüstrileri %25 vergi iadesi alacaktır. Bölgesel sermayelerin dışında bulunan diğer bütün üretim endüstrileri %50 vergi indirimi alacaktır.



4. Kurumlar Vergisi Oranları


Geleneksel olmayan ihraçlardan (%8) ve otellerden (%25) gelen gelirler hariç bütün sektörlerde vergi oranı %35’dir.



5. Gelir Vergisi Muafiyeti


Bina, ağaç, madencilik ve inşaat çalışanlarının yanı sıra çiftlik çalışanlarına barınma sağlamak için bir muafiyet sağlanacaktır.



6. Zararın Aktarımı


Sınırlı olmayan sigortacılık dışında bütün sektörlere zararın aktarımı için 5 yıl indirim yapılır.



7. Minimum Ödetilebilir Gelir Vergisinden Muafiyet


İlk 5 yıl boyunca cironun %5’i oranında minimum ödetilebilir gelirden muafiyet sağlanır.



8. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) için Sermaye Harcaması


Gana’da Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından onaylanmış bir üretim şirketi için tamamen vergisizdir (bölüm 4 (dd).



9. Stopaj Vergisi


Stopaj vergisi iadeleri şu şekildedir: Temettüler %10; telif, yönetim ve teknoloji aktarım ücretleri %15; faiz %10.



Göçmen Kotası


Yasa 478 dahilinde, teşebbüsler ödenmiş sermayelerine bağlı olarak otomatik maksimum göçmen kotasından faydalanırlar.



Yatırım Teminatları


Yasa 478 bütün girişimcilere teminatlar sunar, herhangi bir yetkili aracı banka aracılığı ile her türlü çevrilebilir döviz üzerinden ücretsiz para aktarımı, yatırıma atfedilevilir temettüler veya net karlar; yabancı bir kredi alındığında kredi hizmeti kapsamında ödemeler; teşebbüsün veya yatırıma atfedilebilir herhangi bir karın satışı veya tasfiyesi durumunda ceza feragatları (bütün net vergi ve yükümlülüklerden). Yasa 478 dahilinde sağlanan özel yatırımların kamulaştırılmasına karşı teminatlar anayasa tarafından desteklenmektedir.